Leegstandwet

Staat woonruimte tijdelijk leeg in afwachting van verkoop, renovatie, sloop of een andere ontwikkeling? In bepaalde situaties kan tijdelijke verhuur via de Leegstandwet een passende oplossing zijn. De Leegstandwet maakt het mogelijk om woonruimte tijdelijk te verhuren met een vergunning van de gemeente, terwijl vooraf duidelijk is dat het gebruik eindig is.

Voor vastgoedeigenaren, woningcorporaties en gemeenten kan dit interessant zijn wanneer vastgoed nog een periode beschikbaar blijft voordat de volgende fase begint. Livable kijkt per project welke vorm van tijdelijk beheer past bij het vastgoed, de planning en de omgeving.

Wat is de Leegstandwet?

De Leegstandwet biedt in specifieke situaties de mogelijkheid om leegstaande woonruimte tijdelijk te verhuren. Voor tijdelijke verhuur onder deze wet is een vergunning van de gemeente nodig. De maximale duur van zo’n vergunning verschilt per type woonruimte en situatie.

Verhuur via de Leegstandwet is iets anders dan antikraak of bruikleen. Bij verhuur onder de Leegstandwet is sprake van een tijdelijke huurovereenkomst. Bij antikraak wordt doorgaans gewerkt met een bruikleenovereenkomst.

Sinds de invoering van de Wet vaste huurcontracten zijn vaste huurcontracten in Nederland weer de hoofdregel, maar tijdelijke verhuur op grond van de Leegstandwet blijft een wettelijke uitzondering.

Wanneer kan tijdelijke verhuur via de Leegstandwet worden ingezet?

Tijdelijke verhuur via de Leegstandwet kan onder meer relevant zijn voor woonruimte die:

• op termijn wordt gesloopt;
• wordt gerenoveerd of vernieuwd;
• onderdeel is van een gebouw dat tijdelijk een andere bestemming of functie heeft;
• te koop staat en tijdelijk leegstaat.

Welke voorwaarden precies gelden, hangt af van het type woonruimte en de situatie. De gemeente beoordeelt de aanvraag voor de vergunning.

Voor woningcorporaties is de Leegstandwet bijvoorbeeld interessant tijdens herstructureringsprojecten. Wanneer bewoners gefaseerd uit een complex vertrekken, kan tijdelijke verhuur helpen om woningen in de tussenperiode bewoond te houden.

Hoe lang mag je verhuren via de Leegstandwet?

Volgens de huidige regels verschillen de maximale vergunningstermijnen per situatie.

Voor een huurwoning die op termijn wordt gesloopt of gerenoveerd kan de gemeente eerst een vergunning voor maximaal twee jaar verlenen. Daarna kan deze telkens met maximaal één jaar worden verlengd, tot een totale vergunningduur van maximaal zeven jaar.

Voor woonruimte in een gebouw dat oorspronkelijk een andere functie had, zoals een voormalig kantoor of schoolgebouw, kan de maximale vergunningduur oplopen tot tien jaar. Voor te koop staande woonruimte geldt volgens de huidige regels een maximale vergunningduur van vijf jaar.

De precieze duur en voorwaarden worden vastgelegd in de vergunning.

Vergunning voor tijdelijke verhuur aanvragen

Wie gebruik wil maken van tijdelijke verhuur onder de Leegstandwet, heeft daarvoor een vergunning van de gemeente nodig. De eigenaar moet dus vóór de verhuur nagaan of de woonruimte voor deze regeling in aanmerking komt en welke voorwaarden de betreffende gemeente stelt.

Bij grotere herstructureringsprojecten kan dit een belangrijk onderdeel zijn van de voorbereiding. Niet alleen de vergunning en contractvorm moeten kloppen, maar ook de selectie en begeleiding van tijdelijke bewoners, het dagelijks beheer en de planning richting renovatie of sloop.

Livable kan opdrachtgevers hierbij ondersteunen. We denken mee over de juiste tijdelijke beheerstrategie, helpen bij de vergunningsaanvraag, begeleiden het plaatsingsproces van bewoners, verzorgen het dagelijks beheer en houden rekening met de planning van de volgende fase. Zo blijft het vastgoed beheersbaar, bewoond waar dat wenselijk is en tijdig beschikbaar voor renovatie, sloop of herontwikkeling.

Leegstandwet of antikraak: wat past bij jouw vastgoed?

Tijdelijke verhuur via de Leegstandwet en antikraak zijn beide manieren om leegstaand vastgoed tijdelijk in gebruik te houden, maar juridisch en praktisch verschillen ze van elkaar.

Tijdelijke verhuur via de Leegstandwet

• er is sprake van een tijdelijke huurovereenkomst;
• een gemeentelijke vergunning is vereist;
• er gelden wettelijke voorwaarden en termijnen;
• kan geschikt zijn bij onder andere sloop, renovatie of andere tijdelijke leegstandsituaties.

Antikraak / bruikleen

• er is sprake van een bruikleenovereenkomst;
• de gebruiker is geen reguliere huurder;
• biedt een andere mate van flexibiliteit;
• kan passend zijn wanneer tijdelijke aanwezigheid en bescherming van een pand vooropstaan.

Welke oplossing het beste past, hangt af van het pand, de verwachte leegstandsperiode, de planning en het doel van de eigenaar.

Lees meer over antikraak

Leegstandwet bij herstructurering en gebiedsontwikkeling

Juist bij herstructurering kan leegstand zich gefaseerd ontwikkelen. De ene woning komt eerder vrij dan de andere, terwijl sloop of renovatie soms nog maanden of jaren op zich laat wachten.

Tijdelijke verhuur kan er dan voor zorgen dat woningen niet onnodig langdurig leegstaan. Bewoning zorgt voor aanwezigheid in het complex en kan bijdragen aan het beperken van verloedering en overlast in de periode tussen reguliere bewoning en de volgende ontwikkelfase.

Daarbij is tijdelijke verhuur slechts één onderdeel van de aanpak. Ook dagelijks beheer, toezicht, bewonerscommunicatie, leefbaarheid en uiteindelijk het tijdig leeg opleveren van vastgoed spelen een rol.

Bekijk onze aanpak bij herstructurering

Wat kan Livable betekenen?

Livable ondersteunt vastgoedeigenaren, woningcorporaties en gemeenten bij het tijdelijk beheren en in gebruik houden van leegstaand vastgoed.

Afhankelijk van het project kan de aanpak bestaan uit tijdelijke bewoning, beheer, selectie en begeleiding van bewoners en het voorbereiden van vastgoed op een volgende fase. Daarbij kijken we niet alleen naar het pand, maar ook naar de planning, omgeving en gewenste flexibiliteit.

Is tijdelijke verhuur via de Leegstandwet niet de beste oplossing? Dan kijken we ook naar andere vormen van leegstandbeheer, zoals bruikleen (denk ook aan tijdelijke ateliers /  werkruimte) of beveiliging.

Meer over leegstandbeheer

Wijzigingen van de Leegstandwet in voorbereiding

De regels hierboven beschrijven de huidige situatie. Tegelijkertijd werkt de overheid aan een wijziging van de Leegstandwet.

Het wetsvoorstel Wet aanpak leegstand moet gemeenten meer mogelijkheden geven om langdurige leegstand aan te pakken. Daarnaast bevat het voorstel wijzigingen voor tijdelijke verhuur. Zo is voorgesteld om tijdelijke verhuur van te koop staande woningen te beperken tot maximaal twee jaar, het woningwaarderingsstelsel daar weer toe te passen en van eigenaren te verlangen dat zij aannemelijk maken dat verkoop moeilijk is. Ook wordt voorgesteld om bij sloop- en vernieuwbouwprojecten een collectieve vergunning mogelijk te maken.

Deze wijzigingen gelden op dit moment nog niet. Het wetsvoorstel bevindt zich in het wetgevingstraject. De Wetgevingskalender vermeldt het voorstel momenteel in de fase van de Raad van State; daarna volgen nog behandeling door de Tweede en Eerste Kamer en bekendmaking voordat nieuwe regels in werking kunnen treden.

Deze pagina wordt bijgewerkt zodra nieuwe regelgeving daadwerkelijk in werking treedt.

Tijdelijke verhuur van jouw vastgoed bespreken?

Heb je leegstaande woningen of komt er vastgoed vrij in aanloop naar renovatie, sloop of een andere ontwikkeling? We denken graag mee over welke vorm van tijdelijk beheer past bij jouw situatie.

Bespreek jouw vastgoedvraag met Livable

Laatst bijgewerkt: 26 augustus 2026.