Van leegstaand pand naar voedselbank: maatschappelijke impact in Zuidplas

Soms ontstaat iets groots vanuit een klein begin. Zonder vaste locatie, zonder grote organisatie en zonder precies te weten waar het zou eindigen. Wat begon met een paar mensen die zich wilden inzetten voor inwoners van Zuidplas die het financieel moeilijk hebben, groeide in korte tijd uit tot een organisatie met tientallen vrijwilligers, wekelijkse voedseluitgiftes en een belangrijke rol binnen de gemeente.

Leegstandbeheer gaf Voedselbank Zuidplas de ruimte om die organisatie verder op te bouwen. Vanuit een tijdelijke locatie in het groen werken vrijwilligers iedere week aan iets dat veel verder gaat dan alleen voedsel uitdelen. Het is een plek geworden waar mensen geholpen worden, waar verbinding ontstaat en waar leegstaand vastgoed tijdelijk maatschappelijke betekenis krijgt.

Over Voedselbank Zuidplas

Voedselbank Zuidplas ondersteunt inwoners van de gemeente Zuidplas die op of onder het bestaansminimum leven. Het doel van de stichting is het aanvullen van basale levensbehoeften door het uitdelen van voedselpakketten aan mensen die tijdelijk of langdurig financiële hulp nodig hebben.

Daarnaast zet de organisatie zich actief in voor bewustwording rondom armoede en voedselverspilling. Door samen te werken met leveranciers, supermarkten en andere voedselbanken wordt uitstekend voedsel gered van vernietiging en opnieuw ingezet voor mensen die het hard nodig hebben.

De organisatie is aangesloten bij Voedselbanken Nederland en werkt volgens strenge regels op het gebied van voedselveiligheid en hygiëne.

Van drie mensen naar vijftig vrijwilligers

Ger komt oorspronkelijk uit het onderwijs en zet zich inmiddels drie jaar in voor de voedselbank. In november 2023 werd Voedselbank Zuidplas officieel opgericht als zelfstandige stichting. Daarvoor viel de regio Zuidplas nog onder Rotterdam.
“We zijn met z’n drieën begonnen,” vertelt hij. “We hadden geen organisatie, geen locatie, geen mensen en eigenlijk ook geen idee waar we precies aan begonnen.”

In korte tijd groeide de stichting uit tot een organisatie met ongeveer vijftig vrijwilligers. Inmiddels worden er wekelijks zo’n zeventig voedselkratten samengesteld en verspreid binnen de gemeente.

Wat Ger vooral bijzonder vindt, zijn de mensen achter de organisatie. “We hebben vrijwilligers uit allerlei hoeken: hoog- en laagopgeleid, jong en oud. Maar iedereen wil helpen. Mensen zijn trouw, doen nét dat beetje extra en blijven enthousiast.”

Zo werkt de voedselbank in de praktijk

Iedere week draait de organisatie op een vast ritme. Op woensdag worden de producten geleverd en op donderdag worden de voedselkratten uitgegeven of bezorgd.

De inhoud van zo’n krat verschilt per week, afhankelijk van wat er beschikbaar is. Wel wordt altijd geprobeerd producten uit de Schijf van Vijf mee te geven. Naast houdbare producten krijgen mensen ook verse producten zoals groente, fruit en gekoelde artikelen mee.

Een krat is bedoeld om een huishouden ongeveer twee tot drie dagen te ondersteunen. Gezinnen met kinderen ontvangen meerdere kratten. Daarbij moet steeds rekening worden gehouden met voedselveiligheid én praktische zaken: de kratten wegen soms al snel vijftien kilo.

Omdat Voedselbank Zuidplas onderdeel is van Voedselbanken Nederland, gelden er duidelijke richtlijnen. Er is bijvoorbeeld een speciale coördinator voor voedselveiligheid.

Ook werkt de organisatie nauw samen met andere voedselbanken in de regio, waaronder Gouda, Capelle aan den IJssel en Rotterdam. Producten worden gedeeld wanneer dat nodig is, zodat voedsel nooit onnodig verloren gaat.

Meer dan voedsel alleen

Om hulp te ontvangen via de voedselbank gelden landelijke richtlijnen. Mensen melden zich aan via een hulpverlener en hun situatie wordt iedere paar maanden opnieuw bekeken. Toch kijkt de organisatie verder dan alleen regels en cijfers. “Soms treffen we mensen met een volledig lege koelkast,” vertelt Ger. “Dan ga je natuurlijk direct helpen.”

Daarnaast ondersteunt Voedselbank Zuidplas gezinnen ook op andere manieren. Kinderen worden bijvoorbeeld aangemeld bij Stichting Jarige Job zodat zij hun verjaardag kunnen vieren. Rond feestdagen helpen verenigingen met cadeaus of extra producten, en cliënten krijgen informatie over andere hulporganisaties zoals de kledingbank.

Voor sommige groepen, zoals ouderen met alleen AOW zonder aanvullend pensioen, blijft financiële kwetsbaarheid een blijvend probleem. Juist daarom vindt de organisatie persoonlijke aandacht zo belangrijk.

Leegstandbeheer geeft de Voedselbank ruimte om te groeien

De huidige locatie kwam op hun pad via de gemeente. Dankzij leegstandbeheer kon het pand tijdelijk in bruikleen worden gegeven aan de voedselbank. Hoewel de organisatie eerst twijfelde over antikraak en bruikleen, bleek het uiteindelijk precies te zijn wat ze nodig hadden.

“We hadden eigenlijk een vooroordeel over antikraak,” vertelt Ger. “We waren vooral aan het kijken naar reguliere bedrijfsruimtes, maar dan betaal je al snel enorme bedragen per maand.”

De tijdelijke locatie gaf de voedselbank de mogelijkheid om op een betaalbare manier verder te groeien. De ruimte voelt warm en huiselijk aan en ligt in een groene omgeving. Dat maakt het prettig werken voor vrijwilligers én bezoekers.

Daarnaast biedt de flexibiliteit van een bruikleenruimte kansen die voor maatschappelijke organisaties vaak lastig betaalbaar zijn binnen reguliere huurconstructies. Een pand dat anders leeg zou staan, biedt nu ruimte aan vrijwilligers, voedselhulp en ondersteuning voor inwoners van Zuidplas.

Ook voor het vastgoed heeft de tijdelijke invulling voordelen. Er is activiteit in en rondom het pand, de locatie wordt zorgvuldig gebruikt en de contacten met buurtbewoners zijn volgens Ger goed.

“We hadden ons echt vergist over antikraak”

De organisatie keek vooraf met een heel ander beeld naar antikraak en bruikleen. “Je denkt toch snel aan kleine, vervallen ruimtes waar van alles kapot is. En eerlijk gezegd wisten we ook niet precies hoe antikraak eigenlijk werkte,” vertelt Ger. “Maar daar hadden we ons echt in vergist.”

De huidige locatie blijkt juist ruim, licht en prima onderhouden. “Dit is een grote boerderij, het is wind- en waterdicht en we hebben hier gewoon een fijne huiselijke werkplek kunnen opbouwen. Als er vragen zijn, is het contact snel en goed geregeld. Het werkt eigenlijk heel prettig.”

Over het contact met Livable is Ger dan ook duidelijk: “Gezellig, snel en gewoon prettig.”

Volgens Ger zouden maatschappelijke organisaties vaker naar de mogelijkheden van bruikleen en antikraak kunnen kijken. “Als je weet dat een pand best een tijd leegstaat, zou ik altijd contact opnemen om te kijken wat er mogelijk is. Wij zijn hier ontzettend mee geholpen.”

Voor stichtingen, sociale initiatieven en startende organisaties kan zo’n tijdelijke bedrijfsruimte het verschil maken. En voor vastgoedeigenaren laat deze locatie zien dat leegstandbeheer veel meer kan betekenen dan alleen het beschermen van een pand: leegstaand vastgoed kan tijdelijk ruimte bieden aan organisaties die lokaal het verschil maken.

“We dachten eerst dat het niks voor ons zou zijn, maar dit was een schot in de roos.”

Voedselbank Zuidplas steunen?

Voedselbank Zuidplas draait volledig op de inzet van vrijwilligers, donateurs en samenwerkingen met bedrijven en organisaties uit de regio. Wil je weten hoe je kunt helpen, bijvoorbeeld met voedsel, een donatie of vrijwilligerswerk? Kijk dan op de website van Voedselbank Zuidplas.

Meer verhalen uit onze panden

Achter iedere tijdelijke invulling zit een ander verhaal. Van bewoners en creatieve ondernemers tot maatschappelijke organisaties. Lees meer verhalen en ontdek hoe leegstandbeheer in de praktijk ruimte geeft aan wonen, werken en maatschappelijke initiatieven.